Мы в социальных сетях!

ок  вк  фб  

«Бір ел – бір кітап» акциясы

Акция тарихы 

     Қазақстандық «Бір ел – бір кітап» жобасының идеясы АҚШ-та өте танымал болған «Бір кітап, бір Чикаго» және «Егер Сиэтлдің бүкіл тұрғыны бір кітапты оқыса» деген кітапханалық жобаларына негізделген. Шартқа сәйкес бүкіл қала тұрғындары бір мезгілде бір шығарманы оқуға тиіс.

    Бір кітапты жалпы қала болып оқу идеясы АҚШ-тың солтүстік-батысындағы ірі қала Вашингтон штатына қарасты – Сиэтл көпшілік кітапханасының кітап орталығы тарапынан ұсынылған. 1998 жылы «Егер Сиэтлдің бүкіл тұрғыны бір кітапты оқыса» тақырыбымен алғаш өткізілген акцияның мақсаты – Сиэтл халқының бірлігін нығайту және оларға оқуды насихаттау. Бұдан соң осыған ұқсас мәдени шаралар Чикаго, Буффало, Рочестер қалаларында да ұйымдастырылды.

     «Бір кітап, бір Чикаго» (One book, one Chicago) бағдарламасы Чикаго жұртшылығына белсенді ықпал ету арқылы Чикаго көпшілік кітапханасында басталды. Оның негізгі мақсаты қаланың ересек тұрғындары мен жастарын бір кітапты бір уақытта оқуға және оны ұжым болып - отбасында, жұмыста жолдастары мен таныстары арасында, кітапханаларда, оқу мекемелерінде, кітап дүкендерінде, діни ұйымдарда, кафелерде және басқа да қоғамдық орындарда талқылауға ынталандыру болып табылады. Бұл - қаланың кенеттен кітапсүйерлер клубына тән өзгерістермен құбылатын күні.

     2000 жылдың қазан айында Чикаго қаласында «Чикагода кітаптар апталығы: Оқуға құмар қала» тақырыбымен тұңғыш рет қалалық фестиваль өтті. Осы фестиваль аясында қоғамдық талқылаумен және авторлар баяндамаларымен бірге кітап тұсаукесерлері, сондай-ақ семинар, экскурсия секілді басқа да шаралар ұйымдастырылды. 7 апта бойы Чикагоның он мыңдаған халқына ауқымды іс жүргізіліп болған соң, Пулитцеров сыйлығына лайық деп танылған американ жазушысы Харпер Лидің (1926 ж.) «Убить пересмешника» (1960 ж.) атты романы талқылауға түсті. Кітап авторы бүкіл әлем мен осы замандық Чикаго үшін өзекті болған толеранттық және нәсілшілдік сияқты маңызды мәселелерді алға тартады.

     Бүгінде «Бір ел – бір кітап» жобасының идеясы әлемдегі көптеген елдерге кең тараған (Испания, Латын Америкасы елдері және Корея т.б.). «Сто лет одиночества» романының авторы Габриэль Гарсиа Маркестің 80 жылдығына арнап Испанияда оқу марафоны өткен еді. Қалаушылар романды бірнеше күн бойы үздіксіз дауыстап оқыды. Осы марафонды Испания Үкіметі басшысының орынбасары Мария-Тереса Фернандес де ла Вега ашты. Бұдан дәл 40 жыл бұрын жарыққа шыққан романды 7 бетке сыйғызып айту үшін әрбір қатысушыға 15 минуттан уақыт бөлінді.

     2003 жылы Кореяда бірлесе оқуға негізінен балалар кітабы таңдалды. Бұл жоба одан кейін «Бір кітапхана – бір кітап», «Бір ауыл – бір кітап» деген жобалар түрінде көрініс тапты.

    «Жаппай оқу оқиғасы» жыл сайын Англияның оңтүстік-батысындағы тұрғындарды күйзелтуде. Бұл аталған облыстың барша халқы әр жылдың қаңтарынан наурыз айына дейін бір кітап оқуды қолға ала бастады. 2006 жылы олар Жюля Вернаның «Вокруг света за 80 дней» атты кітабын оқыды.

Қазақстан Республикасының «Бір ел – бір кітап» акциясы

     Қазақстанда республикалық «Бір ел – бір кітап» акциясы ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы 2007 жылдан бастап өткізіліп келеді. Акцияның мақсаты – ұлттық әдебиетіміздегі ең үздік деген туындыны оқу және насихаттау, оқу ісін ілгерілету, рухани мұрамызды сақтау, сондай-ақ жастарды отаншылдыққа әрі өнегелілікке тәрбиелеу. Сонымен қатар, акция қоғамның отандық әдебиетке, оның ішінде классикаға, қазіргі әдебиет пен поэзияға деген қызығушылығын әрі қарай жоғарылатуына мүмкіндік туғызады.

      «Бір ел – бір кітап» – 2017

Жыл кітабы – Сұлтанмахмұт Торайғыровтың шығармалары

    Абайдан кейінгі қазақтың жазба әдебиетінде әр жанрда еңбек етіп, ерекше көзге түскен көрнекті ақындарының бірі Сұлтанмахмұт Торайғыров болды. Ол 1893 жылдың 28 қазанында Көкшетау облысының Қызылту ауданында туған. Оның әкесі Шоқпыт (шын аты Әбубәкір) атанған кедей, момын шаруа адамы болған.Шоқпытта екі баласы болған: Байқоңыр, Сұлтанмахмұт. Сұлтанмахмұттың екі жасында шешесі өліп, жетімдікті көріп өседі. Әкесі әйелі өлген соң балаларын алып, өзінің туған жері Павлодар облысының Баянауыл ауданына көшеді. Ақынның балалық шағы Баянауылда өтеді. Алғашқыда ол Әлі, Тортай, Мұқан деген ауыл молдаларында оқиды. 1908 жылы Сұлтанмахмұт Баянауылдағы Әбдірахман деген молданың медресесіне түсіп, одан 2-3 жыл сабақ алады. Молданың ұрып – соғуына шыдай алмай, ол оқуды тастап кетеді. Молданың қаталдығын, надандығын сықақ етіп өлең шығарады. Ол 1911 жылы бір қыс бойы Нұрғали Бекбауов деген мұғалімнен оқиды. Нұрғали жаңаша оқыған, көзі ашық, сауатты мұғалім болған. Оның көмегімен Сұлтанмахмұт қазақ, татар тілдерінде шыққан әдеби кітаптарды, газет – журналдарды оқуға дағдыланады. Өзінің білімінің саяздығын сезген Сұлтанмахмұт 1912 жылы Троицк қаласына барып, Ахун Рахманқұли деген татардың медресесінде оқуға түседі. Бірақ тұрмыс жағдайының ауырлығынан мұнда ұзақ оқи алмайды. Қаржының тапшылығынан көп қиыншылық көріп, ауруға шалдығады. Жаз шыға Троицк маңындағы бір ауылға бала оқытуға кетеді. Ондағы ойы бала оқыта жүріп, денсаулығын түзеп, қаржы жинап, қайта оқуға келу болады. Ол бала оқытудан бос уақытында, өз бетімен оқумен шұғылданады, өлеңдер жазады. Сұлтанмахмұт Торайғыров қазақтың ұлы ақыны Абайға да мінездеме беріп, оны қазақ әдебиетінің өкілдерінің бәрінен ерекше, дара тұлға деп бағалайды. Ол аз өмірінің ішінде (небәрі 27 жас жасаған) әлденеше лирикалық өлең, ондаған мақала, екі роман, 5-6 поэма жаңа сатыға көтерген, Абайдан кейінгі ірі суреткер, реалист ақын болып табылады.

Акция «Одна страна - одна книга»

История акции 

     Идея казахстанского проекта «Одна страна - одна книга» основана на широко известных в США библиотечных проектах «Одна книга, один Чикаго» и «Если весь Сиэтл прочтет одну книгу», когда весь город читает одно и то же литературное произведение в одно и то же время.

     Идея общегородского праздника чтения, посвященного одной книге, была предложена Центром книги публичной библиотеки Сиэтла - крупного города на северо-западе США, в штате Вашингтон. Целью акции, впервые проведенной в 1998 г. под девизом: "Если весь Сиэтл прочтет одну книгу", была пропаганда чтения и укрепление гражданского единения жителей Сиэтла. Впоследствии подобные мероприятия проходили в ряде других городов – Чикаго, Буффало, Рочестер.

     Программа "Одна книга, один Чикаго" (One book, one Chicago) была инициирована Чикагской публичной библиотекой при активном содействии чикагского муниципалитета. Ее основной целью стало стимулирование интереса взрослого населения города и молодежи к одновременному чтению и коллективному обсуждению одой и той же книги - в семьях и на работе, с друзьями и знакомыми, в библиотеках, учебных заведениях, книжных магазинах, религиозных организациях, в кафе и в других общественных местах. В этот день город превращается в своеобразный клуб книголюбов.

     В октябре 2000 г. в Чикаго прошел первый городской фестиваль "Неделя книги в Чикаго: Город любителей чтения", в рамках которого прошли презентации книг с публичными обсуждениями и выступлениями авторов, а также семинары, экскурсии и другие мероприятия. В течение 7 недель проведения кампании десятки тысяч жителей Чикаго прочли и обсудили удостоенный Пулитцеровской премии роман американской писательницы Харпер Ли (р. 1926 г.) "Убить пересмешника" (1960). Книга ставит важные проблемы расизма и толерантности, актуальные для современного Чикаго и для всего мира.

     В настоящее время идея проекта «одна страна - одна книга» получила широкое распространение во многих стран мира (Испания, страны Латинской Америки, Корея и др.) В частности, 80-летию Габриэля Гарсиа Маркеса, автора романа «Сто лет одиночества», было посвящено в Испании марафонское чтение. Роман несколько дней непрерывно читали вслух добровольцы. Начало этому марафону положила заместитель председателя правительства Испании Мария-Тереса Фернандес де ла Вега. Каждому участнику предоставлялось 15 минут, за которые он должен был озвучить 7 страниц романа, вышедшего в свет ровно 40 лет назад.

     В Корее в 2003г. к совместному чтению были отобраны в основном детские книги. Этот проект перерос позднее в проект «Одна библиотека – одна книга» и «Одна деревня – Одна книга».

     «Большое читательское приключение» каждый год переживают жители юго-запада Англии. Между январем и мартом каждого года все население этой области читает одну и ту же книгу. В 2006 году они читали книгу Жюля Верна «Вокруг света за 80 дней».

Акция «Одна страна – одна книга» в Казахстане 

    С 2007 года данная акция проводится и у нас в стране, благодаря стараниям Национальной академической библиотеки Республики Казахстан. Задача акции – популяризация казахской литературы, повышение интереса общества к чтению, развитие исследовательского интереса к изучению литературного наследия Казахстана, а также способствовать интеллектуально — духовному развитию подрастающего поколения.

«Одна страна – одна книга» — 2017

 Книга года - Произведения Султанмахмута Торайгырова

Поэт-демократ Султанмахмут Торайгыров родился в 1893 году в Кызылтауском районе Кокшетауской области. Он в 13 лет стал учеником аульного муллы, знатока казахского фольклора, занимавшегося литературным творчеством. Следуя примеру наставника, Султанмахмут сам начал сочинять стихи и рассказы. Мечтая продолжить ученье, С. Торайгыров в 1912 году поступает в медресе в городе Троицке, но, не проучившись и года, оставляет учебу из-за болезни. В 1913 году он учительствует в казахском ауле близ Троицка, а осенью возвращается в город и становится секретарем редакции журнала «Айкап», на страницах которого впервые выступает как поэт и публицист. Благодаря журналу С. Торайгыров смог познакомить со своим творчеством широкий круг читателей, поверил в свое призвание и твердо решил связать свое будущее с поэзией. Юношескую лирику С. Торайгырова отмечает тяготение к гражданской общественной тематике, пафос обновления жизни на основе знаний, выработанных человечеством. В стихотворениях «К молодежи», «Думы ученика», «Какова цель учебы» поэт призывает казахскую молодежь к овладению высотами культуры и образования.

     Поэт умер в 1920 году, сломленный болезнью, прожив всего 27 лет.

Additional information